Kiểm soát chỉ định xét nghiệm trùng lặp, giảm chi phí y tế

Khi các BV chấp nhận kết quả xét nghiệm của nhau sẽ "tái sử dụng" được 1 - 2% số xét nghiệm cận lâm sàng, tiết kiệm được 300 - 600 tỉ đồng mỗi năm.

ẢNH: LIÊN CHÂU

Chia sẻ về các điều kiện cần có để các BV chấp nhận kết quả xét nghiệm của nhau, PGS-TS Nguyễn Tuấn Tùng, Phó giám đốc BV Bạch Mai, cho rằng cần tương đương về chất lượng giữa các phòng xét nghiệm bao gồm lấy mẫu, năng lực kỹ thuật viên, hệ thống máy, việc tuân thủ các quy định về nội kiểm, ngoại kiểm, đồng thời cần kết nối dữ liệu trực tuyến. Theo PGS Tùng, nếu không công bố mức chất lượng các phòng xét nghiệm thì không có căn cứ để liên thông. Do đó, cần cơ quan kiểm định độc lập và tiêu chí minh bạch đánh giá chất lượng phòng xét nghiệm.

Đại diện BV Nhi T.Ư (Hà Nội) cho rằng việc sử dụng kết quả xét nghiệm liên thông cần bảo đảm nguyên tắc ưu tiên an toàn người bệnh và quyền quyết định chuyên môn của người hành nghề. Giá trị sử dụng của kết quả xét nghiệm không chỉ phụ thuộc vào thời gian thực hiện xét nghiệm mà còn phụ thuộc vào tình trạng lâm sàng, diễn biến bệnh, thay đổi điều trị và đặc tính của từng xét nghiệm. Do đó, Bộ Y tế cần quy định thời gian sử dụng liên thông là thời gian tham khảo chuyên môn trong điều kiện người bệnh không có thay đổi đáng kể về tình trạng lâm sàng, điều trị hoặc mục tiêu chẩn đoán.

BV Nhi T.Ư cũng đề xuất thông tư ban hành cần có yêu cầu kết quả xét nghiệm sử dụng liên thông phải bảo đảm truy xuất nguồn gốc và có tối thiểu các thông tin: định danh người bệnh, thời điểm thực hiện xét nghiệm, loại mẫu xét nghiệm, phương pháp xét nghiệm, đơn vị đo và khoảng tham chiếu nếu có, cơ sở thực hiện xét nghiệm, người phê duyệt kết quả.

BV Việt Đức (Hà Nội) cũng đề xuất cần căn cứ tình trạng bệnh và diễn biến lâm sàng của người bệnh, bác sĩ khám quyết định việc sử dụng kết quả điện quang liên thông hay không sử dụng kết quả điện quang liên thông, và bác sĩ chịu trách nhiệm về quyết định này.

TS Nguyễn Trọng Khoa, Phó cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh, khẳng định việc liên thông nhằm hạn chế chỉ định thực hiện lại để giảm thời gian, chi phí, tránh can thiệp không cần thiết đối với người bệnh. Trên cơ sở quy định chung, các bác sĩ điều trị là người được quyết định việc sử dụng hoặc chỉ định thực hiện lại kết quả cận lâm sàng liên thông và chịu trách nhiệm về quyết định.

Theo Thứ trưởng thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà, dự kiến thông tư quy định về danh mục các xét nghiệm, dịch vụ cận lâm sàng, điều kiện sử dụng kết quả cận lâm sàng liên thông giữa các cơ sở khám chữa bệnh được Bộ Y tế ban hành trong tháng 10.2026. Việc này giúp kiểm soát chỉ định xét nghiệm trùng lặp, giảm chi phí y tế, tăng sự hài lòng của người bệnh, trên nguyên tắc đảm bảo yêu cầu chuyên môn trong điều trị.